Nghỉ hưu gần 30 năm, cựu quản ngục 88 tuổi vẫn ám ảnh về những tử tù

Ron McAndrew từng làm việc tại nhà tù bang Florida, Mỹ. Ảnh: CNN

Gần 3 thập kỷ sau khi chứng kiến vụ hành quyết cuối cùng, Ron McAndrew (hiện 88 tuổi, sống cùng vợ Lynne tại bang Florida, Mỹ) vẫn không thể thoát khỏi những ám ảnh của quá khứ.

Ông nhớ lại từng chi tiết nhỏ trong công việc khủng khiếp đó: Lắng nghe những lời cuối cùng của các tù nhân, sắp xếp cho họ bữa ăn cuối cùng, ra hiệu im lặng để thi hành án.

Quá khứ ám ảnh

McAndrew từng là người đứng đầu nhà tù và trực tiếp giám sát các vụ thi hành án tử hình tại nhà tù bang Florida (Mỹ). Vào những năm 1990, bang Florida từng sử dụng nhiều phương án để thi hành án tử hình. Hiện nay, bang sử dụng phương pháp tiêm thuốc độc, theo CNN.

Khi ấy, ông tự hào vì được thăng tiến trong công việc của mình. Các sĩ quan cạnh tranh nhau để gia nhập đội hành quyết của ông. Đó là một đội ngũ có tiếng, công việc thực hiện theo lệnh của thống đốc bang.

Trước giờ hành quyết, McAndrew thường được ở riêng với tử tù. Ông hỏi họ có điều gì muốn nói. Sau những cuộc trò chuyện, ông nhận ra phía sau tử tù vẫn là con người có nỗi sợ hãi, hối tiếc và tuyệt vọng.

Ông hứa với từng tử tù rằng sẽ không bao giờ tiết lộ về cuộc nói chuyện cuối cùng ấy và ông luôn giữ đúng lời hứa đó.

Trong phòng hành quyết, mỗi người đảm nhiệm một nhiệm vụ. Tù nhân được đưa vào ghế, trói cố định, trong khi McAndrew đặt micro trước mặt và hỏi lời cuối cùng. 

Sau khi thống đốc gọi điện xác nhận không có lệnh tạm hoãn, McAndrew ra hiệu cho người hành quyết thực hiện. Người này được thuê với giá 150 USD/lần (hơn 3,8 triệu đồng) và danh tính được giữ kín, kể cả với nhân viên nhà tù.

 

Những day dứt, nghi ngờ

Trong vụ hành quyết Pedro Medina bằng ghế điện tháng 3/1997, người này luôn khẳng định mình vô tội.

McAndrew vẫn đưa ra hiệu lệnh thi hành án. Một tiếng nổ vang lên, ngọn lửa bất ngờ bùng lên ở phía đầu Medina, khói đen nhanh chóng bao phủ phòng hành quyết. Khi thợ điện hỏi có tiếp tục không, McAndrew đáp: “Có, tiếp tục”.

Đó là câu nói ông hối tiếc nhất đời. Vụ việc trở thành ngày tồi tệ nhất trong cuộc đời McAndrew. Ông tìm cách quên đi bằng rượu, sau đó tìm đến trị liệu tâm lý.

Một trường hợp khác khiến McAndrew day dứt là Leo Jones, người bị kết án tử hình vì bắn chết một cảnh sát ở Jacksonville. Jones khẳng định mình vô tội và cho rằng lời thú tội bị ép buộc. McAndrew bắt đầu nghi ngờ cuộc điều tra, mang hồ sơ vụ án về nhà nhưng được cấp trên yêu cầu tránh xa.

Jones cuối cùng bị hành quyết năm 1998. Từ đó, McAndrew gần như mất ngủ, thường xuyên bị ám ảnh bởi cái chết và những tử tù từng gặp, thậm chí thấy họ trong giấc mơ.

Những năm tháng chuộc lại quá khứ

McAndrew nghỉ hưu năm 2002.

“Tôi ước mình chưa bao giờ đến nhà tù bang Florida. Tôi ước mình chưa bao giờ dính vào công việc đó”, ông nói.

Ở tuổi 88, McAndrew giờ trở thành một trong những tiếng nói phản đối án tử hình. Ông dành những năm tháng sau khi nghỉ hưu đi khắp nước Mỹ, hỗ trợ các tù nhân kháng án và kể lại những gì mình từng chứng kiến trong phòng hành quyết.

Ông đặc biệt quan tâm đến những trường hợp có dấu hiệu oan sai hoặc những vấn đề trong quá trình xét xử.

Với McAndrew, đó là cách ông cố gắng sửa chữa quá khứ.

Điều khiến ông đau đớn hơn cả là Florida vẫn tiếp tục đưa ra nhiều án tử hình. Trong năm 2025, bang này đã hành quyết 19 người.

Ông nói đã nhiều lần viết thư cho Thống đốc Ron DeSantis, đề nghị dừng ký các lệnh thi hành án tử hình, nhưng không nhận được hồi âm.

Ở tuổi 88, ông không biết mình còn bao nhiêu thời gian để tiếp tục công việc. Nhưng ông khẳng định mình chưa muốn dừng lại.