Người dân sắp được đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú, địa giới hành chính

Chiều 23-4, với đa số đại biểu có mặt biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Hộ tịch sửa đổi. Luật có 4 chương, 30 Điều, có hiệu lực thi hành từ 1-3-2027.

Nội dung đáng chú ý của Luật là phân cấp triệt để thẩm quyền đăng ký hộ tịch, đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính và ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch.

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết Chính phủ đã rà soát, đánh giá toàn diện và nhận thấy các điều kiện, nguồn lực bảo đảm việc thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính đã được bảo đảm.

Đội ngũ công chức làm công tác đăng ký, quản lý hộ tịch tại các địa phương đã được kiện toàn, bảo đảm năng lực chuyên môn. Hiện có 8.082 công chức/3.321 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó hơn 90% đáp ứng trình độ chuyên môn luật và được bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch.

Cũng theo ông Tùng, thực tiễn triển khai công tác đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7-2025 đến nay cho thấy hoạt động này cơ bản ổn định, không phát sinh vướng mắc lớn.

Về ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng linh hoạt. Cụ thể, không hạn chế ủy quyền đối với giấy chứng tử nhằm bảo đảm giải quyết kịp thời. Đối với giấy khai sinh và giấy chứng nhận kết hôn là các giấy tờ hộ tịch gốc, quan trọng, việc quy định do lãnh đạo UBND cấp xã ký là cần thiết để bảo đảm tính chặt chẽ, trang trọng.

Về đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động, lãnh đạo Bộ Tư pháp cho hay, tiếp thu ý kiến đại biểu, Chính phủ đã bổ sung lộ trình thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động thống nhất trên toàn quốc chậm nhất từ ngày 1-1-2031.

Chính phủ đánh giá đây là cải cách lớn, chuyển từ cơ chế “người dân yêu cầu” sang “cơ quan nhà nước chủ động phục vụ”, đòi hỏi hoàn thiện đồng bộ hạ tầng số và kết nối dữ liệu, đặc biệt trong lĩnh vực y tế.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, các địa phương đủ điều kiện được chủ động triển khai trước; Nhà nước tiếp tục đầu tư hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh truyền thông chính sách nhằm bảo đảm tính khả thi và đồng thuận xã hội.