Thứ trưởng Hoàng Trung thao túng quy trình xuất khẩu sầu riêng như thế nào?

Ngày 28/7, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) cho biết đã khởi tố, bắt tạm giam ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, và ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cùng về tội Nhận hối lộ.

Hai bị can khác gồm bà Nguyễn Thị Hà, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm dịch vùng 7, và bà Bế Thị Thu Hiền, Trạm trưởng Trạm Kiểm dịch Hữu Nghị - Lạng Sơn, bị khởi tố, bắt tạm giam về tội Giả mạo trong công tác.

Đây là diễn biến mới nhất trong quá trình C03 mở rộng vụ án xảy ra tại Trung tâm Kiểm nghiệm kiểm chứng và Dịch vụ chất lượng (Retaq), Công ty TNHH Công nghệ NhoNho, Công ty TNHH MTV Trái cây Thủy cùng các đơn vị, cá nhân liên quan đến hoạt động xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc.

Mã số vùng trồng trở thành “hàng hóa”

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu được cấp theo các nghị định thư ký với nước nhập khẩu, gắn với diện tích và chủ thể cụ thể. Mã số cơ sở đóng gói cũng là điều kiện quan trọng để xác định nguồn gốc, kiểm soát chất lượng nông sản trước khi xuất khẩu.

Quá trình điều tra, C03 phát hiện trong lĩnh vực xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc đã hình thành hoạt động mua bán trái phép mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và giấy kiểm nghiệm.

Kết quả điều tra bước đầu xác định ông Hoàng Trung và ông Nguyễn Quang Hiếu đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để ban hành các chính sách trái pháp luật, có dấu hiệu tạo ra “giấy phép con” nhằm phục vụ lợi ích nhóm và trục lợi số tiền đặc biệt lớn.

Hai bị can còn bị cáo buộc can thiệp, chỉ đạo cấp dưới cấp khống giấy kiểm nghiệm, mã số vùng trồng; thực hiện việc mua bán trái phép mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung (Ảnh: Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Trong khi đó, nhiều cá nhân tại các đơn vị kiểm nghiệm và doanh nghiệp bị điều tra về hành vi đưa, nhận hoặc môi giới hối lộ; mua bán giấy kiểm nghiệm và vi phạm quy định về kế toán.

Ông Phạm Thành Trí, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Golf Việt Nam, bị cáo buộc lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.

Theo cơ quan điều tra, các sai phạm khiến sầu riêng xuất khẩu không đúng nguồn gốc, không bảo đảm tiêu chuẩn; gây thiệt hại cho người trồng, doanh nghiệp làm ăn chân chính và gây thất thu đặc biệt lớn cho ngân sách. Vụ việc còn ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Sau khi vụ án được phát hiện, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề xuất sửa đổi Luật Trồng trọt nhằm siết quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; đồng thời ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo để truy xuất nguồn gốc nông sản, trước mắt thí điểm với sầu riêng.

Từ 17 bị can đến việc khởi tố Thứ trưởng

Ngày 5/11/2025, Bộ Công an thông báo khởi tố 17 bị can trong giai đoạn đầu của vụ án.

Trong số này, 7 người bị khởi tố về tội Nhận hối lộ, gồm ông Trần Đăng Ninh, Giám đốc Retaq; ông Hoàng Bá Nghị, Chủ tịch HĐTV Công ty NhoNho; ông Đinh Hoàng Thiện, Giám đốc Công ty NhoNho; ông Lê Sỹ Nghị, Giám đốc Trung tâm Kiểm nghiệm Công ty NhoNho; ông Nguyễn Trường, Phó Giám đốc trung tâm này; ông Vũ Đức Hải, Giám đốc Công ty cổ phần Scitech và một người khác.

Ông Phạm Thành Trí bị khởi tố về tội Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi. Các bị can còn lại bị điều tra về các tội Đưa hối lộ, Môi giới hối lộ và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Riêng ông Hoàng Bá Nghị đã bỏ trốn khi cơ quan chức năng tổ chức tống đạt quyết định tố tụng và thi hành lệnh bắt tạm giam. Ngày 11/12/2025, C03 ra quyết định truy nã đặc biệt nguy hiểm đối với bị can này.

Đến ngày 28/7, vụ án được mở rộng tới nhóm cán bộ quản lý nhà nước với việc khởi tố Thứ trưởng Hoàng Trung cùng 3 người khác. Tính theo các đợt đã được công bố, ít nhất 21 bị can đã bị khởi tố.

Cùng ngày, Ban Bí thư quyết định khai trừ khỏi Đảng đối với ông Hoàng Trung. Đây là biện pháp kỷ luật Đảng, tách biệt với các quyết định tố tụng hình sự.

C03 đang tiếp tục làm rõ trách nhiệm của các cá nhân tại cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị kiểm nghiệm, doanh nghiệp được cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói; đồng thời xác minh, kê biên, phong tỏa tài sản để phục vụ thu hồi cho Nhà nước.

Nguồn: Dân Trí